18 apr 2019

Miljarden voor defensie onderzoek dragen niet bij aan Europees leger noch aan meer veiligheid

De EU gaat tussen 2021 en 2027 13 miljard euro uitgeven voor defensieonderzoek via een nieuw ‘Europees Defensie Fonds’ (EDF) zonder dat daar een wettelijke grondslag voor bestaat en zonder dat het Europees parlement de komende jaren enige medezeggenschap of controle heeft over hoe die miljarden zullen worden uitgegeven. Het Europees parlement keurde de uitkomst van de onderhandelingen tussen de drie Europese instellingen en de ‘faux pas’ van drie onderhandelaars van het Europees parlement vandaag zomaar goed.

Europees parlementslid Bart Staes reageert misnoegd: “Het gaat hier om een stijging van 600 miljoen naar 13 miljard euro voor een compleet nieuw Europees beleidsdomein, waarmee de EU plots bij één van de grootste investeerders in militair Onderzoek en Ontwikkeling zal worden. Dat zal ten koste gaan van uitgaven voor de bestaande civiele beschermingsoperaties. Democratische controle hierop van het EP wordt zomaar aan de kant geschoven.

Vooreerst bestaat voor de oprichting van het EDF en de eraan verbonden beleidsdoelstellingen geen enkele wettelijke grondslag in het Europees Verdrag. De Europese commissie zegt dat het onder de noemer ‘onderzoek en industriële politiek’ valt, maar de groenen vinden dat op basis van Europees recht dit dus in feite een illegale beslissing is. De realiteit is dat het gaat om miljarden subsidies aan de militaire industrie, waarbij alle opties openliggen: van de ontwikkeling van drones tot (nucleaire) massavernietigingswapens. De veiligheid en defensie van Europa zijn met deze strategie allerminst gediend.”  


Staes: “Een andere democratische lacune is dat het EP hier de komende jaren dus niets over te zeggen heeft. Dat is te danken aan het onverantwoorde optreden van drie parlementsleden van de ECR, de EVP en ALDE die elke medebeslissingsrecht van het EP hebben weggegeven in de onderhandelingen met de Raad en de Commissie. De groenen stuurden hierover deze week een brief aan EP-voorzitter Tajani. Het kan niet dat drie parlementsleden een heel parlement, dat budgettaire controle verantwoordelijkheden heeft, gewoon even buiten spel zetten.”

Staes wijst er op dat het EDF geen antwoord is op het geroep voor een ‘Europees leger’ of aan de inefficiënte slagkracht van de EU inzake defensie: “Hét probleem van de EU is versnippering van militaire capaciteit en een gebrek aan coördinatie waardoor vele landen dezelfde investeringen doen, in plaats van die te diversifiëren. In vergelijking met de VS leveren dezelfde investeringen in de EU slechts 15% van de militaire slagkracht op. Volgens de Europese Commissie betalen de Europese burgers daarvoor in feite 25 tot 100 miljard euro per jaar teveel. Het probleem van de Europese defensie is niet de hoeveelheid geld, maar een gebrek aan samenwerking. Via de EDF een blanco cheque afgeven, zonder enige ethische of andere garanties rond wapen-export te vragen, zal de EU bovendien geen sikkepit veiliger maken.”

Staes wijst nog op de enkele goede praktijkvoorbeelden die wel bestaan rond militaire samenwerking, zoals de luchtmacht samenwerking in Eindhoven, Eurocorps in Straatsburg, de landen die al brigades samenvoegen en Nordevco, voor gezamenlijke militaire opleidingen. “Al dit soort van samenwerkingen moeten worden uitgebreid en geïntegreerd in het bestaande PESCO. En dat alles in eerste instantie gericht op conflictpreventie en crisisinterventie.”