Eerlijke Politiek

Groen is een overtuigd verdediger van onze democratische rechtstaat. In Europa ligt die vanuit verschillende kanten onder vuur. Eén van de grootste bedreigingen voor de Europese Unie is de opkomst van autoritaire regimes in het hart van Europa, waaronder Hongarije en Polen. Wij willen de waarden van onze democratie en rechtstaat uitdrukkelijk beschermen door hier streng tegen op te treden. Daarnaast willen we de democratische waarden ook effectief uitdragen en versterken, door te pleiten voor een transparante, eerlijke politiek en meer burgerparticipatie.

1. Bescherming van de rechtstaat

We moeten burgers, instellingen en media verdedigen tegen autoritaire tendensen en de scheiding der machten verdedigen. Landen die lid willen worden van de EU moeten een hele reeks regels voorwaarden respecteren over democratie, mensenrechten en de rechtsstaat (de zogenaamde ‘Kopenhagencriteria’). Maar eens landen lid zijn, wordt er niet langer nagaan of deze principes nog gerespecteerd worden. Daarom is er nood aan nieuwe middelen.

  • De bestaande procedure rond artikel 7 is moeilijk te activeren, aangezien er een tweederdemeerderheid nodig in het parlement. Bovendien kan het enkel tot zeer zware sancties leiden en is er unanimiteit nodig om die sancties in werking te laten treden. De groenen pleiten daarom voor nieuwe mechanismes die makkelijker kunnen ingezet worden en tot lichtere sancties kunnen leden.
  • De toestand van de democratie, mensenrechten en rechtstaat in elke Europese lidstaat moet op regelmatige basis gecontroleerd worden door middel van periodieke evaluaties.
  • Het toepassingsgebied van het Europees gerechtshof moet uitgebreid worden door het Europese handvest voor fundamentele rechten rechtstreeks toepasbaar te maken op alle vlakken en in alle lidstaten. Hierdoor kunnen nationale rechtbanken het Europees hof inschakelen voor een ‘preliminary ruling’ (?) rond zaken die buiten de EU-wetgeving vallen, zoals de onafhankelijkheid van justitie en persvrijheid.

2. Transparante, eerlijke politiek

EU-politiek moet op een eerlijke manier gebeuren, en dit niet alleen wanneer er camera’s in de buurt zijn. Burgers hebben het recht om te weten wat er gaande is, om regelmatig op de hoogte gehouden te worden, om vragen te stellen en invloed uit te oefenen.

  • Politici moeten zich inzetten voor de behoeften van de mensen in plaats van naar de pijpen te dansen van grote bedrijven. Daarom pleiten we voor een volledige transparantie over wie er lobbyt bij wie, voor welk doel en met welke middelen.
  • De werkzaamheden van zowel het Europees Parlement als de Raad van Europa moeten volledig transparant zijn. De standpunten van euro-parlementsleden en vertegenwoordigers van nationale regeringen moeten openbaar worden gemaakt, zodat burgers, media en de samenleving weten op welke manier zij vertegenwoordigd worden.
  • Wij willen zeer hard optreden tegen corruptie en belangenconflicten. Daarom moet er streng gecontroleerd worden hoe de Europese publieke middelen gebruikt. En misbruik moet zwaar gesanctioneerd worden.

3. Burgers beter betrekken

EU-politiek blijft voor vele Europeanen een ver-van-mijn-bed-show. Tegelijk is de EU al te vaak de zondebok voor cynische regeringen die geen verantwoordelijkheid willen nemen voor hun eigen politieke keuzes en er dan maar voor kiezen om Brussel van alles de schuld te geven. Dit vergroot het wantrouwen naar de EU-instellingen toe. De Europese groenen willen de democratische legitimiteit van Europa herstellen. Een echte democratie gaat immers verder dan om de vijf of zes jaar een bolletje te kleuren. Burgers moeten meer betrokken worden bij het Europese project.

  • De bestaande mogelijkheden voor Europese burgerinitiatieven hebben niet het verhoopte effect gehad om EU burgers meer inspraak te geven in EU wetgeving. De procedure moet hervormd worden en de Commissie moet ook rekening houden met deze wensen.
  • Als we Europees burgerschap willen promoten, moeten we ervoor zorgen dat burgers zich ook Europees voelen. Daarom willen we volop inzetten op programma’s zoals Erasmus en de Europese vrijwilligerswerking. Deze programma’s moeten toegankelijk zijn voor iedereen.